مارژین ناعادلانه/
یادداشتی از پویان شریعتی‌پناه*: در اغلب نظام‌های اقتصادی، عمده‌فروش با حاشیه سود کمتر و حجم فروش بیشتر کار می‌کند؛ اما خرده‌فروش، چون در نقطه تماس مستقیم با مصرف‌کننده قرار دارد و هزینه‌های عملیاتی، خدماتی و ریسک‌های بیشتری را تحمل می‌کند، به مارژینی بالاتر نیاز دارد.
داروخانه نه‌تنها از این قاعده مستثنا نیست؛ بلکه حتی بیش از بسیاری از خرده‌فروشی‌ها مشمول آن است، چون فقط فروشنده کالا نیست، بلکه متحمل هزینه پرسنل متخصص، مسئولیت حرفه‌ای، الزامات نظارتی، خواب سرمایه، کسورات بیمه‌ای و فشار تأمین مستمر دارو برای بیمار است.
بنابراین وقتی مارژین برخی اقلام پس از افزایش قیمت اخیر به سطوحی مانند ۱۱ درصد می‌رسد، مسئله صرفاً کاهش یک عدد نیست؛ نشانه آن است که در فرمول‌نویسی قیمت، واقعیت اقتصاد داروخانه نادیده گرفته شده و بار اصلی زنجیره بر دوش حلقه‌ای افتاده که کمترین امکان مانور را دارد.
در کنار این، نباید با توهمِ «سود ناشی از افزایش قیمت موجودی انبار» مسئله را کوچک جلوه داد؛ آن منفعت، اگر هم باشد، مقطعی، یک‌باره و غیرقابل اتکا است، نه مبنای بقا برای یک فعالیت اقتصادی مستمر.
داروخانه باید دارو را تهیه کند، هزینه جاری را بپردازد، پاسخ‌گوی بیمار باشد و در عین حال ماه‌ها منتظر بماند تا مطالباتش از بیمه‌ها آزاد شود. در چنین وضعی، حتی مارژین اسمی هم وقتی به سرمایه در گردش تبدیل نشود، عملاً کارکرد خود را از دست می‌دهد. اگر سیاست‌گذار واقعاً دغدغه پایداری زنجیره تأمین دارو را دارد، باید از نگاه ساده‌انگارانه به «درصد سود» عبور کند و به توزیع عادلانه مارژین بر اساس حجم فروش، هزینه خدمت، ریسک عملیاتی و زمان وصول مطالبات برسد. وگرنه داروخانه‌ها را از بنگاه‌های حرفه‌ای سلامت به واحدهایی تبدیل می‌کنیم که فقط با تحمل، آبرو و فرسودگی سرپا مانده‌اند؛ وضعیتی که نه به نفع صنف است، نه به نفع نظام درمان، و نه در نهایت به سود بیمار.
*عضو شورای نویسندگان فن‌سالاران
/انتهای پیام/