بهجای گشایش/
رضا درستکار: ساعت ۶.۳۰ صبح روز یازدهم فروردین ۱۴۰۵ روزی عجیب و تکاندهنده برای نظام داروسازی ایران بود.
در این روز و در پی حملات هوایی و موشکی آمریکا، شرکت داروسازی تحقیقاتی/ مهندسی توفیقدارو مورد اثبات چندین موشک قرار گرفت و بیش از ۹۰ درصد این مجموعه ارزشمند تحقیقاتی کشور تخریب شد.
آنروز پنجشنبه بود و گویا پیشتر هشدارهایی هم داده شده بود، و این حمله سنگین، تلفات انسانی نداشت و بخش اعظم این مجموعه یونیک و خاص (بهدلیل جنبه تحقیقاتی و توسعه مطالعاتیاش در حوزه دارو) از گروه دارویی تامین (تیپیکو) و ایضا از شرکتهای شرکت سرمایهگذاری تامین احتماعی (شستا)، نابود شد.
مطابق رسم معمول نظام اداری ایران، افراد بالادستی در وزارتخانههای تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و مدیران عامل توفیقدارو، تیپیکو، شستا، و رئیس سازمان غذاودارو در دفعات بر پیکر تخریب شده توفیقدارو حضور یافتند و درباره این مجموعه، مطالبی را عنوان کردند.
آیا به کاری میآید!؟
از آنطرف هم گفته شد که توفیقدارو، در حال تولید مواد اولیه خاص بوده! و علت حمله، همکاریهایی بوده که با نظامیان داشته است. این ادعا طبعا و بارها از سوی متولیان امر رد شد.
توفیقدارو چندین سال پیش با ساختن یکی دو داروی خاص، رقابتی را با شرکت داروسازی اسرائیلی “توا”TEVA آغاز کرده بود و طبعا نام و عنوانش بیش از سایر شرکتهای دارویی بر زبانها افتاد.
در دوره مدیرعاملی دکتر سیادت، مدیرعامل سابق هم تفاهمنامههایی با برخی دانشگاهها و مراکز عقد شد که ظن همکاری با نهادهای نظامی را گویا تقویت کرده است. ولیکن طبق اظهارات قاطع مدیرعامل فعلیاش؛ دکتر نوید نوبخت؛ این گمانهزنیها بهکل اشتباه و برخاسته از سوتفاهم بود و قرار گرفتن نام توفیقدارو در فهرست اهداف حملات اساسا اشتباه بوده است.
طبق قوانین بینالمللی نیز، اهداف و حملات از این جنس به مراکز علمی و تحقیقاتی مذموم و تقبیح شده است، و این حادثه بغرنج برای توفیقدارو (و ایضا انستیتو پاستور) نیز قویا محکوم است. با این شدت تخریب، بازگشت مجدد توفیقدارو؛ بهرغم سخنان هیجانی افراد مرتبط؛ چندان که میگویند ساده نیست. بهویژه که این مجموعه در قلب یک سیستم بهشدت بورکراتیک و کاغذباز هم هست که برای دادن تقاضای خرید یک خودکار ساده، راهی طولانی را طی میکند و حالا با…!
توفیقدارو قریب به ۱۵۰ نفر همکار داشته، که اغلب از نخبههای صنعت داروسازی کشور بودهاند. در طول ۲۷ سال فعالیتش (البته قبلتر مرکز تحقیقاتی کارخانجات داروپخش بوده)،۶۰ قلم ماده مؤثره دارویی در حوزه داروهای خاص و بیماریهای صعبالعلاج از جمله سرطان، بیماریهای خودایمنی نظیر اماس و روماتیسم، داروهای بیهوشی اتاق عمل و داروهای دیابت را تولید کرده و حالا در خاموشی آوارها، عبور بادها در تیره شبها و سکوت روزهای جنگیاش، دیگر نایی برای نفس کشیدن ندارد!
ما (فنسالاران) هم از دل این رخدادها برگشتیم؛ و شرح برگشت را در همهجا نوشتهایم. یادتان باشد، و یادمان میماند که مردم سربلند این سرزمین، بارها و بارها زمین خوردند، و ایستادند؛ مورد تهاجم بیگانگان قرار گرفتند، و جنگیدند؛ از ناخودی و بیخودی، لطمهها دیدند، سر پا شدند، خود را تکاندند و باز از نو ایستادند. چون اینجا، ایران است، مهد فرهنگ، سرزمین ادب، عرصه مردانگی و اقلیم مادران و زنان و دختران درستکار.
بهقول فردوسی بزرگ، شاعر بلندآوازه و متین، و فخر ایرانزمین؛
از آغاز باید که دانی درست / سرمایهٔ گوهران از نخست
که یزدان ز ناچیز چیز آفرید / بدان تا توانایی آرد پدید

