اصول را بشناسیم/
یادداشت کوتاه از سردبیر: داستان واگذاری شفادارو و موضوعات پیش آمده، برخی فن‌سالاران و بزرگان صنعت را نسبت به این چند‌وچون این موضوع، بسیار حساس کرده است.
اکنون مطلب رسیده، با «امضای محفوظ» از یکی از بزرگان صنعت را می‌خوانید که درباره ویژگی‌های این رخداد مطالبی بسیار ارزشمند را بیان کرده است.
🟧مطلب رسیده:
واگذاری مالکیت یک هلدینگ دارویی، صرفاً انتقال سهام و حقوق مالکانه نیست بلکه انتقال مسئولیت اداره مجموعه‌ای از بنگاه‌های اقتصادی است که با سلامت عمومی، امنیت دارویی، اشتغال تخصصی، سرمایه ملی و پایداری زنجیره تأمین دارو ارتباط مستقیم دارند. ازاین‌رو، صلاحیت خریدار باید فراتر از توانایی پرداخت قیمت معامله ارزیابی شود.
تجربه واگذاری موفق برخی کارخانه‌های دارویی دولتی به بخش خصوصی نشان داده است که در صورت انتخاب مالک واجد صلاحیت، تأمین منابع مالی کافی و برخورداری از مدیریت کارآمد و برنامه توسعه مناسب، خصوصی‌سازی می‌تواند زمینه ارتقای بهره‌وری، بهبود عملکرد و افزایش ظرفیت رقابت‌پذیری را فراهم کند.
بااین‌حال، دستیابی به چنین نتایجی را نمی‌توان صرفاً از انتقال مالکیت انتظار داشت. کیفیت انتخاب خریدار و توانایی او در اداره بنگاه پس از واگذاری، از عوامل تعیین‌کننده موفقیت این فرآیند است.
در چنین معاملاتی، «اهلیت» زمانی معنا و کارکرد واقعی پیدا می‌کند که از یک شرط کلی و اعلامی، به مجموعه‌ای از شاخص‌های روشن، قابل‌اندازه‌گیری، مستند و قابل ارزیابی تبدیل شود.
شاخص‌های پیشنهادی احراز اهلیت؛ مالی و توان تأمین سرمایه
خریدار باید توانایی تأمین بهای معامله و منابع مالی موردنیاز برای ادامه فعالیت، سرمایه در گردش، تأمین مواد اولیه، پرداخت تعهدات و سرمایه‌گذاری‌های ضروری را داشته باشد. ارزیابی باید بر جریان نقد عملیاتی، ساختار بدهی، تعهدات مالی، دسترسی واقعی به منابع و توان تحمل شوک‌های اقتصادی استوار باشد نه صرفاً ارزش دارایی‌ها یا ادعای برخورداری از منابع مالی.
اهلیت مدیریتی و حاکمیت شرکتی
وجود ساختار مدیریتی حرفه‌ای، نظام کنترل داخلی، مدیریت ریسک، حسابرسی مؤثر و سازوکار شفاف پاسخ‌گویی از الزامات اداره یک هلدینگ دارویی است. خریدار باید نشان دهد که توانایی نظارت بر شرکت‌های تابعه، ارزیابی عملکرد مدیران، کنترل معاملات درون‌گروهی و جلوگیری از تعارض منافع را دارد.
اهلیت تخصصی و شناخت صنعت دارو
شناخت الزامات تولید دارو، استانداردهای GMP، نظام ثبت و نظارت، اقتصاد دارو، زنجیره تأمین، نظام توزیع و محدودیت‌های قیمت‌گذاری، برای تصمیم‌گیری صحیح در این صنعت ضروری است. این صلاحیت لزوماً به معنای داروساز بودن مالک نیست اما باید از طریق تجربه مرتبط، تیم مدیریتی متخصص و سازوکارهای معتبر تصمیم‌گیری علمی تأمین شود.
اهلیت راهبردی و برنامه توسعه
خریدار باید برنامه‌ای واقع‌بینانه برای آینده هلدینگ ارائه کند که شامل توسعه محصولات، ارتقای بهره‌وری، نوسازی فناوری، بهبود کیفیت، توسعه بازارهای صادراتی و افزایش رقابت‌پذیری باشد. این برنامه باید دارای اهداف کمی، زمان‌بندی، منابع مالی مشخص و شاخص‌های ارزیابی عملکرد باشد.
اهلیت عملیاتی و تضمین تداوم تولید
توانایی حفظ ظرفیت تولید، تأمین پایدار مواد اولیه، نگهداری تجهیزات، استمرار فعالیت خطوط واجد شرایط و صیانت از دانش فنی و نیروی انسانی متخصص باید ارزیابی شود. برنامه خریدار نباید صرفاً بر افزایش ارزش دارایی‌ها یا تجدید ساختار مالی متمرکز باشد بلکه باید تداوم فعالیت اقتصادی و تولیدی شرکت‌ها را نیز تضمین کند.
اهلیت حقوقی، شفافیت و سلامت مالی
احراز مالکیت واقعی خریدار، شفافیت منابع تأمین مالی، بررسی تعهدات و محدودیت‌های قانونی، ارزیابی تعارض منافع و بررسی سوابق ایفای تعهدات در معاملات مشابه، برای کاهش ریسک معامله ضروری است. ساختار مالکیت و تأمین مالی باید به‌گونه‌ای باشد که مسئولیت‌ها و منابع واقعی خریدار قابل شناسایی و راستی‌آزمایی باشند.
ضرورت تبدیل اهلیت به شاخص‌های قابل سنجش
صرف درج واژه «اهلیت» در اسناد مزایده، بدون تعریف معیارهای ارزیابی، روش احراز، مدارک اثبات و نحوه تصمیم‌گیری، ممکن است به برداشت‌های متفاوت و ارزیابی‌های غیرهمسان از متقاضیان منجر شود.
برای جلوگیری از این وضعیت، پیشنهاد می‌شود چارچوب ارزیابی اهلیت بر سه اصل استوار باشد:
قابلیت اندازه‌گیری:
هر معیار باید با شاخص، مستندات و حدود قابل ارزیابی همراه باشد.
قابلیت راستی‌آزمایی:
اطلاعات مالی، مدیریتی و تخصصی خریدار باید توسط مراجع واجد صلاحیت بررسی شود.
تناسب با ماهیت معامله:
وزن معیارها باید با اندازه هلدینگ، میزان بدهی، نیاز سرمایه در گردش، حساسیت تولید و تعهدات پس از واگذاری متناسب باشد.
همچنین بهتر است میان شرایط لازم برای ورود به مزایده و معیارهای مقایسه متقاضیان واجد شرایط تفکیک شود به‌گونه‌ای که هم الزامات قانونی رعایت شود و هم تصمیم‌گیری بر مبنای معیارهای از پیش اعلام‌شده، شفاف و قابل دفاع صورت گیرد.
/انتهای پیام/