ایران‌فارما، گردهمایی دارویی‌ها/
دکتر مسعود کیهان: مهرماه که می‌آید خیلی از داروسازان، دست‌اندرکاران، شرکت‌ها و صنایع وابسته داروی کشور چشم انتظار برگزاری نمایشگاهی هستند که در آن شاهد ارائه یا نظاره آخرین تولیدات و دستاوردهای این صنعت حیاتی کشور باشند. ایران‌فارما را می‌شود به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای تخصصی صنعت داروی ایران و شاید به‌عنوان یکی از نمایشگاه‌های مهم دارویی منطقه بررسی کرد؛ اما اگر آن را با رویدادهایی مثل CPHI یا نمایشگاه‌های بزرگ منطقه مقایسه کنیم، تفاوت‌هایی فاحش در مقیاس بین‌المللی، جذب خریدار خارجی، سرمایه‌گذاری و B2B وجود دارد.
نمایشگاه‌های تخصصی دارویی در جهان دیگر صرفاً محلی برای معرفی محصولات شرکت‌ها نیستند؛ این رویدادها به بخشی از زیرساخت توسعه صنعت داروسازی تبدیل شده‌اند. شرکت‌های دارویی، تولیدکنندگان مواد اولیه، شرکت‌های بیوتکنولوژی، تأمین‌کنندگان تجهیزات و ماشین‌آلات، شرکت‌های بسته‌بندی، توزیع‌کنندگان، سرمایه‌گذاران، دانشگاه‌ها و نهادهای تنظیم‌گر در این رویدادها گرد هم می‌آیند تا علاوه بر معرفی توانمندی‌ها، قراردادهای تجاری، همکاری‌های تحقیقاتی، انتقال فناوری و بازارهای صادراتی جدید ایجاد کنند؛ و مثلا در همین شنزن 2026 ببینید که چه غوغایی به‌پا کرده‌اند؛ صورتبندی جدید نظام دارویی جهان و قس علی هذا…
پس با تعاریف جدید، نمایشگاهی را می توان موفق دانست که ضمن معرفی توانمندی صنعت، ایجاد ارتباط تجاری به انتقال دانش و فناوری کمک نماید.
طی ده دوره برگزاری نمایشگاه ایران فارما، این رویداد تخصصی صنعت داروی کشور تلاش کرده است از یک نمایشگاه صرفاً داخلی به یک رویداد با حضور شرکت‌ها و هیئت‌های خارجی تبدیل شود.
این نمایشگاه همواره در پی این بوده که تمام زنجیره صنعت دارو را پوشش دهد؛ از داروهای نهایی و مواد اولیه گرفته تا ماشین‌آلات، تجهیزات تولید و بسته‌بندی، آزمایشگاه‌ها، فناوری‌های نوین، شرکت‌های دانش‌بنیان و خدمات مرتبط با تولید و زنجیره تأمین دارو. پس یکی از نقاط قوت ایران‌فارما، می‌تواند پوشش نسبتاً کامل زنجیره ارزش صنعت دارو باشد؛ اما گاهی این هدف با پویایی در “غرفه‌سازی” ره به خطا می‌برد و پوشش داده می‌شود که از اصل ماجرا بیرون است و…
در دوره های گذشته سعی شده و یا در خبرها بوده که ارتباط دانشجویان و نخبگان علمی با صنعت و همچنین برنامه‌های B2B و نشست‌های تجاری در نظر گرفته شود و یا شده‌است. نمایشگاه در استقبال، همیشه انگار به‌دنبال مسیر ایجاد ارتباط میان صنعت، دانشگاه و بازار حرکت کرده است، اما باید هر نمایشگاهی را در فرآیندها و خروجی‌های آن دید و ارزیابی کرد. غالب این‌طور نمایشگاه‌ها سرخوش از برگزاری و شلوغی‌ها، یک سالی به مرخصی می‌روند تا رسیدن دوره‌ی جدید و.. و این لوپ، هر ساله تکرار می‌شود! و نتیجه‌ای هم اعلام نمی‌شود!
از سوی دیگر، در عین تلاش برای برگزاری نمایشگاهی شایسته صنعت داروی کشور هنوز این نمایشگاه با نمایشگاه های بین‌المللی و حتی سطح اول منطقه‌ای فاصله‌ای زیاد دارد. (البته! ما آن برخوردهای سرد و غریبه‌ی مجریان نمایشگاه و یا متولی آن، سندیکای مربوطه را از مدار قضاوت‌ها خارج می‌کنیم تا خدایی ناکرده بد نگویند و میل به ناحق نکنند؛ که رسانه‌ها در صدد تلافی چیزی هستند!)
نگاهی به آمار و ارقام تعداد و کیفیت شرکت‌های بین‌المللی حاضر در نمایشگاه CPHI Middle East
ریاض عربستان، Pharmaconex مصر و Arab Health امارات متحده عربی به‌خوبی بیانگر فاصله همچنان زیاد این نمایشگاه‌ها با ایران‌فارمای ماست.
در مقیاس جهانی نیز نمایشگاه CPHI & PMEC China چین نمونه‌ای از یک نمایشگاه جهانی است که در نمایشگاه سال 2025 آن، ۱۰۹ هزار متخصص صنعت دارو و ۳۶۰۰ شرکت نمایشگاهی از ۱۵۰ کشور جهان شرکت داشته‌اند و این اعداد نشان می‌دهد نمایشگاه‌های بزرگ جهانی عملاً به بازارهای تجاری بین‌المللی تبدیل شده‌اند، نه صرفاً محل معرفی محصولات.
چند مسئله باعث می‌شود ایران‌فارما هنوز با استاندارد نمایشگاه‌های بین‌المللی بزرگ فاصله داشته باشد. از محدودیت در جذب خریداران خارجی، محدودیت‌های ناشی از تحریم، ضعف برند بین‌المللی نمایشگاه و تمرکز زیاده از حد بر غرفه‌بازی و کمتر بر معامله، می‌توان به‌عنوان مهم‌ترین نقاط ضعف نمایشگاه ایران‌فارما نام برد.
در عصر جدید، شاخص‌های نمایشگاه‌های موفق متفاوت از گذشته شده است. در شرایطی که بسیاری از نمایشگاه‌های سنتی، موفقیت شرکت‌ها با زیبایی غرفه، تعداد بازدیدکنندگان و تعداد جلسات سنجیده می‌شود، اما در نمایشگاه‌های حرفه‌ای جهان، شاخص‌هایی مانند:تعداد Leads، تعداد جلسات B2B، ارزش قراردادهای منعقدشده، قراردادهای صادراتی، قراردادهای انتقال فناور، سرمایه‌گذاری خارجی، تعداد Distributorهای جدید و سورپرایزهای واقعی بین غول‌های داروسازی، دیدارهای تعیین‌کننده و… اهمیتی بیشتر دارند.
باری، به نظر می‌رسد مهم‌ترین فرصت پیش روی ایران‌فارما، تغییر جایگاه از «نمایشگاه داخلی» به «پلتفرم منطقه‌ای صنعت دارو» باشد.
مسئله اصلی، افزایش ارزش تجاری نمایشگاه است. ایران‌فارما در صورت تمرکز بیشتر بر خریداران خارجی، B2B هدفمند، صادرات، انتقال فناوری، سرمایه‌گذاری، شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد شبکه منطقه‌ای توزیع دارو می‌تواند از یک نمایشگاه ملی به یک هاب منطقه‌ای صنعت دارو تبدیل شود. نمایشگاه زمانی موفق است که ارتباط ایجادشده در غرفه، پس از پایان نمایشگاه به همکاری، قرارداد، صادرات یا انتقال فناوری تبدیل شود. امید است ایران‌فارمای یازدهم متفاوت‌تر از 10 دوره قبلی و در مسیر حرکت به اهداف فوق باشد. البته باید تا آن موقع به ارزش رسانه‌ها هم پی برده و آموخته باشد که همیشه این شفافیت است که بر کنترل رسانه‌ها و -خیلی بدتر- مخفی‌کاری می‌ارزد و ارجح است.
/انتهای پیام/